نمیدانم چی بنویسم

ّبه امید اینکه خوش بگذرد

پامیر – بام دنیا

 

 

جهت خواندن این مطلب به ادامه مراجعه کنید

 

پامير

ناحيهء كوهستانی بسيار مرتفع آسيای مركزی. قسمت اعظم اين سرزمين متعلق به تاجیکستان و قرقیزستان و مابقی جزء افغانستان و پاکستان است و در مشرق به دشتها و ريگزارهای تركستان چين منتهی شود و در شمال به فرغانه و به مغرب در طول سيلابهائی كه آمودريا از آنها تشكيل ميشود به پستی ميگرايد و در جنوب آن سلسله جبال قره‌قوروم واقع است. کوههای پامير در حدود 70000 كيلومترمربع مساحت دارد. ارتفاع اين سرزمين كه از سطح دريا در حدود 4000 متر است باعث سختی آب و هوای آن شده‌است چنانكه زمستان در این منطقه هفت ماه طول می كشد و تنها در يك ماه (ماه ژوئيه) شبها شب‌نم نمی‌باشد و حرارت روزها گاه به 70 درجه میرسد. پامير هوائی خشك دارد و باران و برف در آن بندرت می بارد. بادهای آن بسيار سرد است ولی شديد نيست لكن با خشكی آب و هوا درياچه‌های متعددی در آنجا هست كه برخی وسيع باشد ليكن آب اين درياچه‌ها روبه نقصان است چنانكه بعضی بكلی از ميان رفته ‌است و از جمله درياچه‌های آن قره‌گول با 300 هزارمترمربع مساحت و ساری‌گول با 4267 مترمربع مساحت. غالب رودهای پامير به‌طرف مغرب يعنی آمودريا كه به دریاجه آرال می ريزد جاريست و بقيه به‌طرف شرق يعنی رود تاريم متوجه است و كوه مرتفع پامير موسوم به تغارمه 7899 متر ارتفاع دارد و ظاهراً سكنهء فعلی هند و ايران از اين معبر گذشته و در اين دو مملكت سكنی گزيده‌اند. از جبال مهمی كه از اين عقدهء كوهستانی آغاز ميشود در شمال، رشته‌كوههای تيانشان است كه از حوالی سمرقند تا داخلهء تركستان چين امتداد دارد و در جنوب كوههای كوئن‌لُن و قراقروم و هیمالیا كه همه بموازات يكديگر از شمال غربی به جنوب شرقی امتداد دارند و از دره‌های مابين آنها هر يك رودی جاری است. در جانب غربی اين نجد دو رشته‌جبال از پامير آغاز ميشود يكی سلسلهء جبال هندوكوه يا هندوكش و دنباله‌های آن يعنی كوه‌بابا و سپيدكوه و سياه‌كوه و كوههای شمال خراسان. ديگر سلسلهء سليمان كه در امتداد رود سند بجهت جنوب ممتد ميشود و به بلوچستان و سواحل اقيانوس هند می‌انجامد و راههای اصلی كشورهای مجاور نجد پامير يعنی افغانستان و پنجاب و تركستان و كاشغر و ايران همه از ميان همين سلسله‌كوههاست.

پامیر ، منطقه و رشته کوههایی در جنوب شرقی آسیای مرکزی . واژة پامیر از پای میر به معنای پای میترا (خدای خورشید)، گرفته شده است و در زبان محلی «بامِ دنیا» گفته می شود 

 منطقه و رشته کوههای پامیر از جنوب فرغانه تا تاجیکستان و چین امتداد دارد و از سه قسمتِ چالة پامیر، حصار آلای و پامیر تشکیل می شود. ارتفاع رشته کوهها بین 000 ، 4 تا 500 ، 7 متر است . در پامیر بلندترین قلة آسیای مرکزی ، وسیعترین یخچالها و مرتفعترین زمینهای زراعتی و مراکز جمعیتی جای گرفته است .

جمعیت پامیر بشدت پراکنده است . مردم پامیرغربی عمدتاً تاجیک و شیعة اسماعیلیه اند، اما اهالی پامیر شرقی عمدتاً قرقیزهای ترک و مسلمان سنّی اند. عده ای از آنان ، بعد از کودتای کمونیستی 1357 ش / 1978 در افغانستان ، به ترکیه مهاجرت کردند. در منطقة پامیر، به عنوان منطقه ای امن ، عده ای زندگی می کنند که به زبانهای باستانیمانند شغنانی / شغْنی ، اشکاشمی ، وَخی / وَخانی ، یَزغُلامی ، سنْگلیچی ، مونْجانی ، بَرتَنگی * و بَجوُی  سخن می گویند.

پامیر منبع قدرتمندترین مرحلة یخچالی شدن جدید است و بیش از هزار یخچال طبیعی ، به مساحت 000 ، 8 کیلومترمربع ، در این منطقه دیده می شود که تعدادی از آنها در واقع رودهای یخ هستند.

ثروتهای زیرزمینی پامیر، مولیبدن ، تَنْگسْتَن ، فلزات کمیاب ، میکا و سنگهای کریستالی است . معروفترین سنگ لاجورد پامیر ــ که زیبایی آن در ترانه های محلی و افسانه ها وصف شده است ــ از همین منطقه به دست می آید. رشته کوههای دَرواز، تقریباً همه از جوش سنگ های روشن تشکیل شده اند و در بعضی مناطق ، ذخایر طلا دارند. در شمال پامیر ناحیة گسترده ای دیده می شود که بتدریج زهابی و با لایه های مزوسنوزوئیک از ماسه سنگهای سرخ انباشته شده است . این لایه ها رانشی و برآمده اند، به طوری که اکنون سنگهای مزوسنوزوئیک تقریباً در همه جا، در کوههای بلند یافت می شود رشته کوه (میانگین ارتفاع : بیش از 000 ، 5متر) را می توان مرکز کوههای پامیر دانست . بلندترین قلة آن ، کمونیسم (ارتفاع : 495 ، 7 متر)، بلندترین نقطة آسیای مرکزی است . نام قدیمی این قله ، شاه تیرانداز، بنابر افسانه ای برگرفته از داستان آرش کمانگیر، بود. از سمت غرب ، رشته کوههای پطر کبیر ، دَرواز، ونچ و یزگُلام به آن می پیوندند.پامیر را می توان به دو قسمت تقسیم کرد: پامیر شرقی و پامیرغربی . پامیرشرقی ، ولایتی صعب العبور است و شباهت بسیاری به سرزمینهای بلند تبت و قَره قوم دارد. کوههای آن با وجود ارتفاعی بین 000 ، 5 تا 000 ، 6 متر، به فلاتهای کم ارتفاع شبیه اند. دشتهای پامیر در ارتفاع 000 ، 4 تا 000 ، 5متری گسترده شده اند. حد برف در ارتفاع 500 ، 4 تا 500 ، 5متری قرار دارد، درجه حرارت ، دارای اختلاف شدید در سایه و آفتاب است و گاهی دما به ْ48- می رسد. خاک آن شور، بیشتر یخزده و در پاره ای اوقات پوشیده از خاکهای توندرایی است .بادهایی که در این منطقه می وزند از قله های کوهها می گذرند، ازینرو با بارش اندکی همراه اند (بین 75 تا 100 میلیمتر در سال ).منطقة پامیر در برخی نقاط دریاچه های ژرف دارد، از جمله دریاچة قره گل / قراکول . در این منطقه درختچه ای به نام ترسکین رشد می کند که تنها منبع سوخت محلی است . تنها فعالیت اقتصادی در منطقه ، بنابر وضع طبیعی آن ، پرورش دام به روش کوچ نشینی است که با استفاده از مراتع طبیعی پراکنده صورت می گیرد. چراگاههای این منطقه برای گاوهای تبتی مناسب است ، زیرا با سرما و فشار کم هوا سازگاری دارند 

پامیر شرقی ، با وجود بیش از 600 ، 3 متر ارتفاع ، نسبتاً هموار به نظر می رسد و دره های هموار، رودهایی با جریان آرام و دریاچه های آب شور دارد. در قسمت شمالی پامیر شرقی ، رشته کوه پس آلای امتداد دارد که ارتفاع آن در پاره ای نقاط به 000 ، 6 متر می رسد. بلندترین قلة آن ارتفاع : 134 ، 7 متردارد. راه کوهستانی و صعب العبور موتر رو پامیر از گردنة قیزیلرت (ارتفاع : 280 ، 4 متر)، در رشته کوه پس آلای ، می گذرد. این گردنه ، شهر اوش را به خاروغ / خُرُگ (مرکز ولایت خودمختار بدخشان )، پیوند می دهد. در جنوب رشته کوه پس آلای ، رشته کوههای موزکول ، علی چور شمالی ، علی چور جنوبی و وخان واقع اند. در کنارة شرقی پامیر، رشته کوه ساری کول / سَرِقول (ارتفاع بلندترین قله : 909 ، 5 متر) در سراسر مرز تاجیکستان ـ چین کشیده شده است ( جغرافیای تاجیکستان ، همانجا).مرز قراردادی بین ارتفاعات پامیر شرقی و غربی ، خطی است که از تاج رشته کوه زولومَرت تا رشته کوه قارابولاغ و گردنه های پِشَرْت و از آنجا تا انتهای غربی دریاچه های سریز و یاشیل کُول ، مسیر علیای رود پامیر، کشیده می شود پامیر غربی برجستگیهای مشخص دارد. از ویژگیهای این قسمت ، قله های پوشیده از برف ، دره های ژرف و رودهای تندآبی است . رشته کوههایی به ارتفاع 800 ، 1 تا 000 ، 2متر از سطح دریا در این قسمت پراکنده شده اند. بلندی قله ها به بیش از 000 ، 6 متر می رسد ، 4متر می رسد.رودهای پامیر از یخچالها و برف تغذیه می شوند. بزرگترین رود این منطقه ، پَنْج است که در مرز تاجیکستان ـ افغانستان جاری است . شاخابه های این رود، خنگ آب ، ونچ ، یزگلام ، برتنگ و غُند، از رودهای بزرگ پامیر به شمار می آیند. این رودها توان بسیاری برای تولید برق آبی دارند، اما از آنها استفاده چندانی نشده است .دریاچه های پامیر اساساً منشأ تکتونیکی و یخچالی دارند. در پامیر یخچالهای طبیعی دیده می شود،تنوع شرایط طبیعی و جغرافیایی پامیر، خاک و پوشش گیاهی متنوعی به وجود آورده است . در پامیر غربی بیشتر خاکهای «دارچینی ـ کوهستانی » در کوههای بلند پراکنده شده است . تقریباً در همه جای این منطقه بوته زارها گسترده شده است . در پامیر شرقی درختی نمی روید و بیشتر رستنیهای آن را گیاهان خاص دشتهای کوهستانی مرتفع ، از خانوادة گوَنها و گیاهان خشک زی ، تشکیل می دهد. در دشتها و فلاتهای کوهستانی مرتفع ، چراگاههای با اهمیتی قرار گرفته است .زیای پامیر نیز گوناگون و غنی است ، از جمله جانوران این منطقه قوچ کوهی ، یوزپلنگ ، خرس ، گراز، موش خرما، موش صحرایی ، خرگوش ، روباه ، مرغابی سرخ ، غازهای هندی ، کبک دری ، شاهین ، هما و کرکس است 

عکس های زیبای از پامیر

 

27 دیدگاه برای “پامیر – بام دنیا”

  1. hamid reza گفته:

    salam weblog to ham por bare
    tabrik migam

  2. احمدرضا گفته:

    ممنون که به وبلاگ من سر زدی

    دوباره سر بزن لطفا بدون نظر نرو

  3. رگبار بهاری گفته:

    سلام!
    امیدوارم همه جا در صلح و صفا باشه و هیچ هیچ جایی جنگ نباشه
    این عکس هایی هم که از پایمر گذاشتین خیلی قشنگه
    خیلی سرده نه؟!
    موفق باشی و در پناه حق دوست عزیز.

  4. م گفته:

    سلام وبلاگ شما خیلی قشنگه، پیروز و سربلند باشید….

  5. reza گفته:

    سلام
    متشکرم از اینکه نظرهاتو s2a می کنی..
    ولی باز ممنون.

  6. دلارام گفته:

    با درود بي پايان
    بسيار متشكرم كه از وبلاگ من بازديد كرديد.باز هم ممنون خواهم شد اگر وبلاگم را در پيوندهايتان بگذاريد.وبلاگ زيبايي داريد.نوشته هايتان پربار است.با ارزوي بهروزي و سعادت روز افزون براي شما

  7. asad r گفته:

    salam
    mamnon az nazareteton bazam be man sar be man sar bezanid
    zende bad komonism

  8. محمد باقر گفته:

    سلام دوست عزیز.
    وبلاگتون خیلی قشنگه .
    ممنون که اومدید به وبلاگ من.
    اما 2 تا سوال .:
    1 . اول اینکه شما اهل کشور افغانستان هستید درسته ؟
    2 . شما خودتون که به این کوه پامیر سفر نکردید.؟
    ممنون میشم بهم تو وبلاگم جواب بدید.
    خدا حافظ

  9. maedeh گفته:

    salam mer30 ke be man sar zadi .baz ham bia

  10. sara گفته:

    salam vebloge khili ghashangi dari omidvaram hamishe movafagh bashi be manam sar bezan khoshhal misham az nazaratet estefadeh konam

  11. دختری در خزان گفته:

    salam tashakor az lotf nazaretan …man shoma ra link kardam ama nemidanam ke chera chand rozi ast ke webam moshkel payda karda ast wa namifamom ke che konam ….rasti matlabe zibai neweshtaied tabrek migoyam

  12. دختری در خزان گفته:

    rasti baran ra peda kardid ya na??????

  13. ehsan گفته:

    weblog khobi dari bazam be man sar bezan

  14. nwuofvnrblz گفته:

    7iNZy1 vblowjpueofy, [url=http://qingbqphyetn.com/]qingbqphyetn[/url], [link=http://vajifwrnmqma.com/]vajifwrnmqma[/link], http://hcpovzlcyeqv.com/

  15. tpfccu گفته:

    FxAiXs epywjlvkcmcg, [url=http://kyyzspsxiwhm.com/]kyyzspsxiwhm[/url], [link=http://ngaanfeotelo.com/]ngaanfeotelo[/link], http://vywmvlwsduwk.com/

  16. zahhak گفته:

    sallam. az webet besyar khosham omad mamnoon dooste hamsaye man ke be ma sar zadi

  17. فریماه گفته:

    سلام دوست عزیز

    وب زیبایی دارید . ممنونم

    امیدوارم پرچم آزادی و احترام به حریم انسانیت بر فراز قلب های ما که بام عشق و بندگی ست

    برافراشته شود تا از بند خودخواهی و چپاول همدیگر دست برداریم .

    برایتان آرزوی سربلندی و پیروزی و موفقیت دارم .

    fariman.mihanblog.com

  18. فریماه گفته:

    سلام دوست عزیز

    وب زیبایی دارید . ممنونم

    امیدوارم پرچم آزادی و احترام به حریم انسانیت بر فراز قلب های ما که بام عشق و بندگی ست

    برافراشته شود تا از بند خودخواهی و چپاول همدیگر دست برداریم .

    برایتان آرزوی سربلندی و پیروزی و موفقیت دارم .

  19. هدایت پرتو گفته:

    آقا داریوش سلام:از نطری که قبلا برایم فرستاده بودید خیلی ممنونم از وبلاگ زیبایت هم دیدن کردم

    امیدوارم کشور زیبای شما وهمسایه اش پاکستان در شهادت عزیزان همو طن ما نقشی نداشته باشندو

    عبدالمالک ریگی جانی را به کشور ما تحویل دهند.

  20. ajnitbnlgmf گفته:

    vyzbAz rbljmzglygvk, [url=http://lhnfqexfpyyl.com/]lhnfqexfpyyl[/url], [link=http://lubvdmvzwygh.com/]lubvdmvzwygh[/link], http://dlsnuxqfgjve.com/

  21. حفیظ الله"نوری" گفته:

    سلام دوست عزیزاقای داریوش جان: باید یاد آورشوم اینکه وبلاک خیلی زیبایی تهیه کرده اید که واقعا انسان ازمطالعه وبازدید ان لذت میبرد ولی افسوس که بعضی نواقص در نوشتار شما دیده میشود برای مثال اکثریت عکس هایراکه شما در وبلاک تان جاگزین کرده اید مربوط به پامیر نمیشود چون من خودم شخصی هستم که برای مدت سال است که در پامیرایفای وظیفه مینمایم ومن تا بحال در پامیر خورد وبزرگ یا بگم شرقی وغربی چنین تصاویری را مشاهده نکرده ام.
    ثانیا درقسمت حیوانات پستاندار وحشی خدمت تان بگم که درپامیر حیوانات پستاندار ازقبیل: گوسفند مارکوپولو، آهوی رنگ، پلنگ برفی، خرس نصواری، گرک، روباه سرخ،خرگوش خاکی، تبرغان، پشک وحشی،آهوی نخشیر، سیاه گوش وغیره وجود دارد.
    وپرنده گان هم تعداد از لاشخوران، چندنوع عقاب، چندین نوع باشه، کبک دری ودرجهیل زرقول وچقمقتین انواع مختلف مرغابی ها درفصل بهار وتابستان به چشم میخور.
    با عرض پوزش ازاینکه درباره وبلاک شما اندکی نواقص را بیان کردیم. تشکر به امید موفقیت های بیشتر.
    حفیظ الله “نوری”

  22. nijokal گفته:

    fiy9m5 xireazifgcxz, [url=http://zxnqsybbmigw.com/]zxnqsybbmigw[/url], [link=http://potcdchfmwyy.com/]potcdchfmwyy[/link], http://dqiufdarhwkw.com/

  23. vvedrvphmu گفته:

    mrH1Rz qajqsdwupfam, [url=http://ngtllqvqgsdo.com/]ngtllqvqgsdo[/url], [link=http://wleacgprjvin.com/]wleacgprjvin[/link], http://dlrfhfkqwdgx.com/

  24. evquoummz گفته:

    PIfY8l fzdsquqvksru, [url=http://ubjceisbtjqu.com/]ubjceisbtjqu[/url], [link=http://lkeogktfhtmm.com/]lkeogktfhtmm[/link], http://pgklybecfaoh.com/

  25. jhxjgkakfrv گفته:

    SnoT5H sgixsmpqgqhp, [url=http://tztbzbnsbklg.com/]tztbzbnsbklg[/url], [link=http://pnegyyrdzgwp.com/]pnegyyrdzgwp[/link], http://ducmhkgfyvka.com/

  26. nwqrafgf گفته:

    Qr2krZ qxqlusnyvogi, [url=http://kibcppzixthw.com/]kibcppzixthw[/url], [link=http://qrdjdpmvgykq.com/]qrdjdpmvgykq[/link], http://phkqpirlzhas.com/

  27. ناهید گفته:

    سلام من اولین زن ایرانی هستم که به منطقه پامیر تا منطقه مرغاب رفته است. این ادعا را افرادی که در آن منطقه نام توریست ها را ثبت می کنند گفتند

دیدگاهی بنویسید

Powered by WordPress    •    Entries (RSS)    •    Comments (RSS)    •    Special Thanks to Persian WordPress

WordPress Theme Design by Partnerstvo.ru & Translation byHamed Malek